Πόθεν έσχες για την πρώτη κατοικία

Αντιμέτωποι με τον έλεγχο του πόθεν έσχες βρίσκονται πλέον όλοι οι φορολογούμενοι που αποκτούν ή ανεγείρουν πρώτη κατοικία ανεξάρτητα από την επιφάνειά της, ενώ τεκμήριο αποτελούν και μάλιστα αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2010 οι τοκοχρεολυτικές δόσεις στεγαστικών δανείων απόκτησης πρώτης κατοικίας.

Με το νέο φορολογικό νόμο, το πόθεν έσχες ενεργοποιείται από το πρώτο τετραγωνικό μέτρο της πρώτης κατοικίας. Το μέτρο ισχύει από τις 23 Απριλίου 2010 και μετά. Οσοι θα προχωρήσουν στην αγορά ή ανέγερση πρώτης κατοικίας θα πρέπει να δικαιολογήσουν στην εφορία την προέλευση των χρημάτων που έχουν διαθέσει.

Δεν έχουν κανένα λόγο να ανησυχούν όσοι αγόρασαν μέχρι και τις 22 Απριλίου, 1η κατοικία που η επιφάνειά της δεν υπερβαίνει τα 120 τ.μ. Για αυτούς ισχύει το προηγούμενο καθεστώς.

Ομως ο κλοιός της εφορίας σφίγγει για όσους έχουν αποκτήσει ή θα αποκτήσουν πρώτη κατοικία με στεγαστικό δάνειο. Το εισόδημά τους θα πρέπει να δικαιολογεί την ετήσια καταβολή των δόσεων αποπληρωμής του δανείου. Με τις προγενέστερες διατάξεις, τεκμήριο αποτελούσαν μόνο οι τόκοι που καταβάλλονται για στεγαστικό και όχι το κεφάλαιο αποπληρωμής. Αν τα εισοδήματα του φορολογούμενου δεν καλύπτουν τις δαπάνες για την απόκτηση ή ανέγερση 1ης κατοικίας, τότε οι δαπάνες θα λαμβάνονται υπόψη, για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματός του και ο φορολογούμενος θα πληρώνει περισσότερο φόρο.

Ανατροπές
Ορισμένες από τις ανατροπές που φέρνει ο νέος νόμος διευκρινίζει με εγκύκλιο του το υπουργείο Οικονομικών:

1. Πόθεν έσχες εφαρμόζεται και την για ανέγερση οικοδομής από επιχείρηση που αναλαμβάνει κατά κύριο επάγγελμα την ανέγερση οικοδομών. Το μέτρο ισχύει από 23.4.2010.

2. Τεκμήριο αποτελούν από 1η Ιανουαρίου 2010 οι τοκοχρεολυτικές δόσεις για αγορά εξοπλισμού γεωργικής επιχείρησης καθώς και για αγορά οικοπέδου από επιτηδευματίες που ασκούν ατομική επιχείρηση και ασχολούνται επαγγελματικά με την ανέγερση και πώληση οικοδομών.

3. Τεκμήριο εφαρμόζεται σε όλα τα ποσά που καταβάλλονται από 23 Απριλίου και μετά, για τη χορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε (εταιρείες ή κοινοπραξίες ή κοινωνίες από τα μέλη ή τους μετόχους).

4. Αποζημιώσεις απόλυσης που καταβάλλονται από 23 Απριλίου και μετά θα φορολογούνται με βάση τη νέα κλίμακα. Το αφορολόγητο ανέρχεται σε 60.000 ευρώ, ενώ πάνω από το ποσό αυτό εφαρμόζονται συντελεστές που ξεκινούν από 10% και φθάνουν έως 30% για αποζημίωση άνω των 150.000 ευρώ.

5. Καταργείται από την 1η Ιανουαρίου 2011 η παρακράτηση φόρου 20% στις συναλλαγές μέχρι 300 ευρώ των ελεύθερων επαγγελματιών.

6. Με βάση τη φορολογική κλίμακα και αφού κατανεμηθούν ισομερώς στα έτη που διαρκεί το συμβόλαιο φορολογούνται από την 1.1.2010 τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται σε ποδοσφαιριστές, προπονητές.

7. Αυξήθηκε από 25% σε 40% ο συντελεστής παρακράτησης φόρου στους τόκους που καταβάλλουν οι ημεδαπές επιχειρήσεις σε αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που είναι κάτοικοι μη συμβατικών χωρών.

8. Επιβάλλεται παρακράτηση φόρου με συντελεστή 40% στους τόκους που καταβάλλουν φυσικά πρόσωπα στην αλλοδαπή για εξόφληση δανείων που συνάπτονται με αλλοδαπά φυσικά ή νομικά πρόσωπα.

9. Φόρος 10% επιβάλλεται από 23.4.2010 και μετά στους τόκους από καταθέσεις και ομολογιακά δάνεια που αποκτούν νομικά πρόσωπα κερδοσκοπικού ή μη χαρακτήρα.

10. Αίρεται το απόρρητο επί άυλων ανωνύμων μετοχών έναντι της εκδότριας εταιρείας.

11. Αυξήθηκε από 20% σε 25% ο συντελεστής παρακράτησης φόρου στις αποζημιώσεις ή τα δικαιώματα που καταβάλλονται σε αλλοδαπά νομικά ή φυσικά πρόσωπα που είναι κάτοικοι μη συμβατικών χωρών, καθώς και στα ποσά για εκμίσθωση μηχανημάτων, εγκαταστάσεων και για την παροχή οποιασδήποτε υπηρεσίας και συμβουλών στην Ελλάδα. Ισχύει από 23.4.2010 και μετά.

12. Για μεταβιβάσεις μετοχών μη εισηγμένων στο Χ.Α. και εταιρικών μεριδίων Ε.Π.Ε μεταξύ συγγενών Α' και Β' βαθμού επιβάλλεται φόρος 5% επί της πραγματικής αξίας πώλησης μετοχών και φόρος 20% επί της υπεραξίας από την πώληση εταιρικών μεριδίων.

13. Αυξάνεται από 25% σε 35% ο συντελεστής παρακράτησης φόρου στους μισθούς ή απολαβές που καταβάλλει η εταιρεία περιορισμένης ευθύνης σε εταίρους της. Ισχύει από 23.4.2010 και μετά.

14. Φόρος 10% για τα μερίσματα των οποίων η διανομή εγκρίνεται μέσα στο 2010.

15. Αυξάνεται από 10% σε 25% ο φόρος που βεβαιώνεται σε περίπτωση εμπρόθεσμης προσφυγής. Το μέτρο εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το οικονομικό έτος που αναφέρεται η προσφυγή, με την προϋπόθεση όμως να έχει ασκηθεί από 23.4.2010 και μετά.

Δικαίωμα για νέα εκκαθάριση

Νέα εκκαθάριση της έκτακτης εισφοράς που επιβλήθηκε φέτος στις επιχειρήσεις με κέρδη άνω των 5 εκατ. ευρώ μπορούν να ζητήσουν από την εφορία ορισμένες εταιρείες που επιβαρύνθηκαν με μεγαλύτερα ποσά έκτακτης εισφοράς είτε γιατί δήλωσαν στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος κέρδη ισολογισμού μεγαλύτερα απ΄ αυτά που είχαν εμφανιστεί στις δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις ή εμφάνισαν σε διαφορετικούς κωδικούς τις λογιστικές διαφορές.

Με εγκύκλιο του, υπουργείο Οικονομικών δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να υποβάλουν, χωρίς την επιβολή κυρώσεων, αίτηση στην εφορία και να ζητήσουν νέα εκκαθάριση. Οι ΔΟΥ, αφού ελέγξουν τα στοιχεία, θα βεβαιώσουν το σωστό ποσό της έκτακτης εισφοράς.

Της Μαρίας Βουργάνα