Μπλόκο σε ρυθμίσεις που οδηγούν σε αύξηση της δόμησης

«Φρένο» στην τακτική της ανέγερσης μεγαλύτερων κτιρίων βάζει το Ανώτατο Δικαστήριο
«Μπλόκο» στη μείωση των ορίων αρτιότητας των οικοπέδων, αλλά και στην αύξηση του μέγιστου ποσοστού κάλυψής τους βάζει το Συμβούλιο της Επικρατείας, αρνούμενο να δεχθεί οποιαδήποτε πολεοδομική ρύθμιση οδηγεί σε αύξηση της δόμησης μιας περιοχής.

Το ανώτατο δικαστήριο βάζει «φρένο» στην τακτική της ανέγερσης μεγαλύτερων κτιρίων, που επιτυγχάνεται μέσα από τροποποιήσεις όρων δόμησης των σχεδίων πόλεων, χρησιμοποιώντας ως ανάχωμα το ίδιο το Σύνταγμα.

Η αύξηση της δόμησης δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με κριτήριο το πώς έχουν δομηθεί άλλες γειτονικές περιοχές ούτε με βάση το γεγονός ότι μια περιοχή έχει μεταβληθεί από δεύτερη (εξοχική) σε κύρια κατοικία και οι ιδιοκτήτες έχουν επιβαρυνθεί με μεγάλες εισφορές σε γη.

Σύμφωνα με το ΣτΕ, ο νομοθέτης μπορεί να τροποποιήσει τις πολεοδομικές μελέτες, τους όρους δόμησης, τα σχέδια πόλεων, αλλά με μοναδική κατεύθυνση να βελτιώνονται οι συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων. Σε καμιά όμως περίπτωση -υπογραμμίζει το ΣτΕ- δεν επιτρέπεται να επέρχεται με τις νέες πολεοδομικές ρυθμίσεις επιδείνωση των όρων διαβίωσης, δηλαδή υποβάθμιση του υπάρχοντος φυσικού ή οικιστικού περιβάλλοντος.

Ετσι το ανώτατο δικαστήριο «μπλόκαρε» πολεοδομικές αλλαγές στις περιοχές της Λαυρεωτικής και της Κορινθίας που οδηγούσαν στη δυνατότητα να κτίζουν μικρότερα οικόπεδα (μέσα από μείωση των ορίων αρτιότητας), έχοντας μεγαλύτερα κτίσματα (με αύξηση του ποσοστού κάλυψης).

Πρόκειται για «πρόδηλη επιδείνωση των όρων διαβίωσης των κατοίκων και υποβάθμιση του υπάρχοντος φυσικού και οικιστικού περιβάλλοντος», υπογραμμίζει το ΣτΕ.

Αποκρούοντας τροποποιήσεις στη Λαυρεωτική και στον οικισμό Λεγραινών, το ΣτΕ κρίνει -μεταξύ άλλων- ότι το όριο αρτιότητας που απαιτούσε «πρόσωπο» οικοπέδου τουλάχιστον 20 μ. και εμβαδόν τουλάχιστον 1.000 τ.μ., δεν μπορεί να περιοριστεί σε πρόσωπο 15 μ. και ελάχιστο εμβαδόν 600 τ.μ.

Το ΣτΕ επισημαίνει (243/09) ότι δεν μπορούν να δικαιολογηθούν τέτοιες ρυθμίσεις με επιχειρήματα ότι ταιριάζει περισσότερο στον χαρακτήρα του οικισμού να κτίζονται οικόπεδα 600 τ.μ. με κτίρια 330 τ.μ., παρά να κτίζονται οικόπεδα 1.000 τ.μ. με κτίρια 420 τ.μ.

Το δικαστήριο σημειώνει ακόμα την αντίθεση στα μέτρα και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας Οικισμού Περιβάλλοντος, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να αποτελέσει δικαιολογία για αλλαγή της αρτιότητας των οικοπέδων το γεγονός ότι σε γειτονικές περιοχές (π.χ. Πόρτο Ράφτη, Καλύβια Θορικού, Μαύρο Λιθάρι) προβλέπεται ως ελάχιστο εμβαδόν τα 600 τ.μ. ή και μικρότερο.

Οι ρυθμίσεις για την αρτιότητα και το ποσοστό κάλυψης «κόπηκαν» ως μη νόμιμες, ενώ προκρίθηκαν οι υπόλοιπες ρυθμίσεις για τον συντελεστή δόμησης, γιατί δεν επιδεινώνει τους όρους διαβίωσης και δεν αυξάνει τον όγκο των κτιρίων.

Αντίστοιχες παρατηρήσεις έκανε το ΣτΕ και για πολεοδομικές αλλαγές στους Αγ. Θεοδώρους Κορινθίας, κρίνοντας αδικαιολόγητες και μη νόμιμες ρυθμίσεις που αύξαιναν σε κάποιες περιπτώσεις το ποσοστό κάλυψης των οικοπέδων από 40% σε 70%, αλλά και το ύψος των κτιρίων, ανάλογα με τη χρήση του ακινήτου (206/09), κρίνοντας πάντως νόμιμες τις ρυθμίσεις για υποχρέωση δημιουργίας γκαράζ σε κάθε νέο κτίριο.

ΑΛ. ΑΥΛΩΝΙΤΗΣ