Με δύο ταχύτητες η αγορά εμπορικών ακινήτων
Οι τιμές αγοράς αλλά και ενοικίων σε εμπορικούς χώρους την επόμενη πενταετία θα τρέχουν με δύο ταχύτητες. Με την πρώτη ταχύτητα θα είναι τα καταστήματα τα οποία βρίσκονται σε σημεία υψηλής προβολής.
Στις αγορές αυτές, οι τιμές των ενοικίων αναμένεται να αυξάνονται με ρυθμούς πολλαπλάσιους του πληθωρισμού, ενώ σε υψηλά επίπεδα θα κινηθεί και η τιμή του «αέρα».
Παράλληλα, η περιορισμένη προσφορά, που χρόνο με το χρόνο θα περιορίζεται ακόμη περισσότερο, θα διατηρήσει τις τιμές αγοράς σε υψηλά επίπεδα. Στο πλαίσιο αυτό, δεν θα πρέπει να αναμένονται σημαντικές διαφοροποιήσεις στις αποδόσεις στη συγκεκριμένη κατηγορία ακινήτων, αφού τιμές αγοράς και ενοίκια θα κινούνται παράλληλα. Με τη δεύτερη ταχύτητα θα είναι τα εμπορικά ακίνητα που βρίσκονται σε μικρές αγορές, για τα οποία εκτιμάται ότι η πτώση των τιμών και των αποδόσεων θα ενταθεί με ακόμη πιο έντονους ρυθμούς τα επόμενα πέντε χρόνια. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη συρρίκνωση των τοπικών αγορών σε συγκεκριμένους δρόμους και τη μεταφορά των δραστηριοτήτων μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε σημεία υψηλότερης προβολής.
Αυτό επισήμαιναν σε πρόσφατη ημερίδα κορυφαία στελέχη του εμπορικού κόσμου, τα οποία μάλιστα τόνισαν ότι οι τάσεις για χωροταξική συγκέντρωση της αγοράς συμβαδίζουν απόλυτα με την αύξηση του ποσοστού συγκέντρωσης σε όλους σχεδόν τους κλάδους του εμπορίου.
Σύμφωνα με τις απόψεις των εμπόρων, τα σημεία υψηλής εμπορικής προβολής περιορίζονται σε ορισμένους δρόμους του κέντρου της πρωτεύουσας, στους οποίους οι μεγάλες επιχειρήσεις ειδών ένδυσης - υπόδησης, κινητής τηλεφωνίας, αλλά και οι τράπεζες κατέχουν είτε ως ιδιοκτήτες είτε ως ενοικιαστές άνω του 80% του διαθέσιμου κτιριακού αποθέματος. Η εικόνα αυτή επικρατεί σε όλους του δρόμους υψηλής εμπορικής προβολής του κέντρου της Αθήνας, όπως για παράδειγμα στην Ερμού, στη Σταδίου, αλλά και στους πιο εμπορικούς δρόμους του Κολωνακίου (Τσακάλωφ, Κανάρη, Σκουφά κ. α.). Ενδεικτικό των νέων τάσεων που καταγράφονται στη αγορά θα πρέπει να θεωρηθεί το παράδειγμα της οδού Δραγατσανίου, η οποία ήταν το σημείο αναφοράς των λιανεμπορικών επιχειρήσεων οικιακών σκευών. Μετά την πρόσφατη απομάκρυνση μεσαίας ελληνικής επιχείρησης του κλάδου στον συγκεκριμένο δρόμο η κυριαρχία των αλυσίδων είναι σχεδόν ολοκληρωτική. Ανάλογη με την εικόνα της αγοράς του κέντρου της Αθήνας είναι η δομή οργάνωσης και των λεγόμενων υπερτοπικών αγορών, όπως για παράδειγμα της Γλυφάδας και της Κηφισιάς, όπου η «σπονδυλική στήλη» της εμπορικής δραστηριότητας είναι δύο ή το πολύ τρεις δρόμοι.
«Στους δρόμους υψηλής εμπορικής προβολής οι δείκτες διαθεσιμότητας κινούνται σε επίπεδα που δεν υπερβαίνουν το 5%. Οσοι χώροι παραμένουν κενοί είτε εμφανίζουν εγγενή προβλήματα, όπως για παράδειγμα μικρό εμβαδόν, είτε οι ιδιοκτήτες τους ζητούν πολύ υψηλό τίμημα και δεν υποχωρούν από τις αρχικές τους απαιτήσεις. Τέλος, υπάρχει και το ενδεχόμενο οι χώροι να παραμένουν κενοί λόγω ιδιοκτησιακών προβλημάτων», επισήμανε χαρακτηριστικά κορυφαίο εμπορικό συνδικαλιστικό στέλεχος και συνέχισε: «Ο έλεγχος των εμπορικών πόστων από τις μεγάλες αλυσίδες μπορεί σήμερα να συντηρεί τα ενοίκια σε υψηλά επίπεδα, αλλά είναι πιθανόν να οδηγήσει μελλοντικά σε δεινή θέση τους ιδιοκτήτες. Δεν είναι συμπτωματικό το γεγονός ότι σε περιφερειακές αγορές, με πρόφαση την κρίση, πολλές μεγάλες επιχειρήσεις επαναδιαπραγματεύονται το ενοίκιο που πληρώνουν και τις περισσότερες φορές πετυχαίνουν μείωσή του έως και 20%. Η εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης είναι μία προοπτική που δεν μπορεί να αποκλειστεί στο μέλλον ακόμη και στους πιο εμπορικούς δρόμους της χώρας».
Από την άλλη πλευρά, στις συνοικιακές αγορές, στις οποίες σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν στη διάρκεια ημερίδας το ποσοστό κενών καταστημάτων ξεπερνάει και το 25%, εκτιμάται ότι θα καταγραφεί στη διάρκεια των επόμενων χρόνων σημαντική υποχώρηση των τιμών των ενοικίων. Σύμφωνα μάλιστα με στοιχεία, ήδη σε συγκεκριμένες αγορές η αντικειμενική αξία υπερβαίνει την εμπορική, με αποτέλεσμα να γίνονται ακόμη δυσκολότερες τόσο οι μισθώσεις όσο και οι μεταβιβάσεις λόγω του υπερβολικά υψηλού φορολογικού κόστους.
